هزینه‌های راه‌اندازی: اعداد واقعی
در دبی، هزینه سال اول به فریزون انتخابی بستگی دارد. مجوز شرکت در فریزون دبی (مثلاً IFZA) از حدود ۱۴٬۵۰۰ درهم (معادل ۳۷٫۳ میلیون تومان) شروع میشود و اقامت از طریق شرکت برای یک نفر از حدود ۲۲٬۰۰۰ درهم است، شامل مجوز، ثبت، کارت تاسیس، ویزای سرمایه‌گذار یا شریک، آزمایش پزشکی و امارات آیدی. شرکت مینلند دبی از حدود ۲۳٬۵۰۰ درهم (معادل ۳۷٫۳ میلیون تومان) برای مجوز شروع میشود و ویزا جدا حساب میشود. فریزونهای تخصصی مثل DIFC یا دبی CommerCity از ۳۰٬۰۰۰ درهم به بالا هستند. تجدید سالانه اغلب ۸٬۰۰۰ تا ۱۴٬۰۰۰ درهم است بسته به تعداد ویزا.
در عمان، ثبت شرکت محدود (LLC) در مرکز خدمات یکپارچه با هزینه دولتی ۱۵۰ تا ۳۰۰ ریال عمانی امکان‌پذیر است. ریال عمانی در مهر ۱۴۰۵ تقریباً ۶۸۵٬۰۰۰ تومان ارزش دارد (با نرخ حدود ۷۲ هزار تومان برای هر درهم، بازار آزاد). کل هزینه سال اول یک شرکت کوچک از جمله حق‌الزحمه وکیل محلی معمولاً ۶۰۰ تا ۱٬۲۰۰ ریال عمانی است که معادل ۵٬۷۰۰ تا ۱۱٬۴۰۰ درهم (معادل ۲۹٫۹ میلیون تومان) میشود. این خیلی ارزان‌تر از یک راه‌اندازی مشابه در دبی است.
تجدید هم فرق میکند. تجدید سالانه فریزون دبی اغلب ۸٬۰۰۰ تا ۱۴٬۰۰۰ درهم است. تجدید LLC کوچک در عمان به ندرت از ۳۰۰ ریال عمانی بالاتر می‌رود.
اگر بودجه محدود است، عمان از نظر هزینه خالص برنده است. اگر آدرس دبی برای اعتبار کسبوکار یا دسترسی به بازار لازم دارید، هزینه اضافی توجیه دارد.
مالکیت ۱۰۰ درصد خارجی در هر دو کشور
هم امارات و هم عمان الان به خارجیان اجازه مالکیت کامل می‌دهند. در امارات، اصلاحیه قانون تجارت ۲۰۲۱ الزام شریک اماراتی ۵۱ درصدی را برای اکثر فعالیتهای مینلند حذف کرد. فری‌زون‌ها از قبل هم همین طور بودند.
در عمان، قانون سرمایهگذاری خارجی در اکثر فعالیتهای تجاری و خدماتی مالکیت کامل را مجاز می‌داند. برخی فعالیتهای خرده‌فروشی محدود و بخش‌های خاص هنوز نیاز به شریک عمانی دارند، اما برای ایرانیان در حوزه تجارت، مشاوره، آی‌تی، دلالی ملک و واردات-صادرات مالکیت کامل ممکن است.
یک نکته عملی: در هر دو کشور به وکالت‌نامه رسمی، اپوستیل و ترجمه رسمی مدارک نیاز دارید. تیم الساما این مراحل را برای مشتریان ایرانی از ابتدا تا انتها پیش می‌برد.
مالیات شرکتی: ۹ درصد امارات در برابر ۱۵ درصد عمان
امارات از ژوئن ۲۰۲۳ مالیات شرکتی ۹ درصد را اجرایی کرد. سود تا ۳۷۵٬۰۰۰ درهم سالانه معاف است. درآمد بالاتر از این حد نصاب مشمول ۹ درصد میشود. شرکتهای فریزون که شرایط قانونی لازم را دارند میتوانند از نرخ ۰ درصد برخوردار شوند، به شرطی که با مینلند امارات معامله نکنند و الزامات substance را رعایت کنند. ولی این قوانین جزئیات دارند و قبل از ساختاربندی حتماً مشاوره مالیاتی بگیرید.
عمان مالیات ثابت ۱۵ درصد بر سود خالص دارد. شرکتهای کوچک با درآمد زیر ۱۰۰٬۰۰۰ ریال عمانی ممکن است ۳ درصد ساده بپردازند، اما اغلب شرکت‌ها در مرحله رشد مالیات کامل ۱۵ درصد می‌دهند.
برای سود مشابه، فرق مالیاتی بزرگ است. برای سود ۵۰۰٬۰۰۰ درهمی، مالیات امارات تقریباً ۱۱٬۲۵۰ درهم (معادل ۱۸٫۷ میلیون تومان) است (۹ درصد از ۱۲۵٬۰۰۰ درهم بالای حد نصاب). معادل عمانی با نرخ ۱۵ درصد خیلی بیشتر میشود.
اگر سود قابل توجهی داخل شرکت دارید، امارات از نظر مالیاتی بهتر است. اگر در سال‌های اول سود کمی دارید، صرفه‌جویی هزینه‌های جاری عمان ممکن است بچربد.
بانکداری: واقعیت برای دارندگان پاسپورت ایرانی
بانکداری همان جایی است که خیلی از ایرانیان به دیوار می‌خورند. صادقانه بگوییم: در هر دو کشور چالش دارد، فقط جنسش فرق میکند.
در دبی، بانک‌هایی مثل امارات NBD، ابوظبی اسلامی، مشرق و بانک تجاری دبی حساب برای شرکتهای با مدیر ایرانی باز می‌کنند. ولی فرایند سخت‌تر از سایر ملیت‌هاست. KYC چند سال گذشته می‌خواهند، مدل کسبوکار توضیح میخواهد، جریان تراکنش‌ها مستند میخواهد. اقامت امارات نرخ موفقیت را بالا می‌برد. زمان افتتاح حساب ۲ تا ۸ هفته است.
در عمان، بانک مسقط، بانک ظفار و آهلی بانک برای شرکتهای مرتبط با ایرانیان قابل دسترس‌تر هستند. سال‌های اخیر سخت‌تر شده ولی برای حجم‌های پایین‌تر از دبی آرام‌تر است. اگر گردش مالی سالانه‌تان زیر ۵۰۰٬۰۰۰ ریال عمانی پیش‌بینی میشود، افتتاح حساب در عمان اغلب ساده‌تر پیش می‌رود.
الساما رابطه مستقیم با مدیران بانکی در هر دو کشور دارد. پرونده‌تان را قبل از ارسال به بانک آماده می‌کنیم تا در مرحله انطباق متوقف نشود.
اقامت: هر شرکت چه اقامتی می‌دهد
اقامت اغلب چیزی است که تصمیم را مشخص میکند. شرکت فعال در امارات میتواند ویزای اقامت ۲ یا ۳ ساله برای مدیر اسپانسر کند. این ویزا به کارت امارات (Emirates ID) می‌انجامد که در سطح بینالمللی پذیرفته میشود. ویزای طلایی امارات (۱۰ ساله) برای صاحبان شرکت‌هایی که ۲ میلیون درهم در دارایی‌های واجد شرایط سرمایهگذاری کنند در دسترس است.
ویزای اقامت سرمایهگذاری عمان ۲ ساله و قابل تمدید است. نیازمند ثبت تجاری فعال، حداقل سرمایه معمولاً ۲۰٬۰۰۰ ریال عمانی برای LLC کوچک، و شواهد فعالیت جاری است. اقامت عمان آرام‌تر است و توجه کمتری جلب میکند. برای ایرانیانی که می‌خواهند پایگاهی بلندمدت بدون هیاهوی دبی داشته باشند، مزایای عملی دارد.
اگر فقط سند اقامت می‌خواهید و شرکت وسیله‌ای برای آن است، هزینه پایین‌تر نگهداری اقامت عمان اهمیت دارد. اگر کارت اقامت باید در بانکداری بینالمللی و سفر درهای بیشتری باز کند، اقامت امارات قوی‌تر است.
دسترسی به بازار: دبی برای چه، عمان برای چه
دبی یکی از پنج هاب تجاری برتر دنیاست. اگر کسبوکار شما واردات-صادرات، توزیع منطقهای، تجارت الکترونیک یا خدمات مالی است، آدرس دبی نزد تامین‌کنندگان، شرکاء و مشتریان وزن دارد. زیرساخت لجستیکی JAFZA و DAFZA، عضویت در اتاق بازرگانی دبی و محیط فاکتورگذاری دلاری مزایای واقعی هستند.
عمان موقعیت متفاوتی دارد. با یمن مرز زمینی مشترک و با بنادر جنوبی ایران فاصله دریایی کمی دارد. مسیر باری بندرعباس به صلاله یک مسیر کانتینری منظم است. برای ایرانیانی که با آفریقای شرقی یا جنوب آسیا معامله می‌کنند یا می‌خواهند از بندری آرام‌تر صادر-وارد کنند، فریزون صلاله و بندر صحار رقابتی هستند.
برای کسب‌وکارهای دیجیتال و مشاوره‌ای که از راه دور کار می‌کنند، هر دو جواب می‌دهند. برای کالاهای فیزیکی، انتخاب بندر، هزینه حمل به مشتریان اصلی و زیرساخت انبار باید تصمیم را بسازند نه چیز دیگری.
چه کسی دبی را انتخاب کند، چه کسی عمان را
بر اساس تجربه با مشتریان ایرانی، این چارچوب توصیه‌ای ماست.
دبی را انتخاب کنید اگر: قوی‌ترین سند اقامتی می‌خواهید، کسب‌وکارتان نیاز به آدرس بینالمللی شناختهشده دارد، با مشتریان بینالمللی کار می‌کنید که شرکت اماراتی انتظار دارند، سود پیشبینیشده از ۳۷۵٬۰۰۰ درهم بالاتر است و ۹ درصد مالیات قابل مدیریت است، یا برنامه ویزای طلایی دارید.
عمان را انتخاب کنید اگر: هزینه راه‌اندازی و نگهداری محدودیت واقعی دارد، با شرکای آفریقای شرقی یا جنوب آسیا بیشتر معامله می‌کنید، بانکداری آرام‌تر می‌خواهید، سود در سال‌های اول متوسط است پس تفاوت مالیاتی در عدد مطلق کم است، یا اقامت عمان با زندگی و سفر شما بهتر جور میشود.
برخی مشتریان هر دو را ثبت می‌کنند: شرکت فریزون دبی برای فاکتور و روابط مشتری، LLC عمان برای عملیات منطقهای و اقامت. این ساختار مجاز است و اگر کسبوکار توجیه داشته باشد هزینه‌هایش قابل مدیریت است.
نکته مهم برای ایرانیان: درهم و ریال عمانی هر دو به دلار وابسته‌اند. ثبت شرکت در هر کدام از این کشورها یعنی دارایی و سود شما به ارزی نگه داشته میشود که در برابر کاهش ارزش تومان مقاومت دارد. این فقط یک تصمیم کسب‌وکاری نیست، یک پوشش مالی هم هست.